To właśnie samorządy i mieszkańcy są dziś najważniejszymi uczestnikami transformacji energetycznej. Ich decyzje przesądzą o tym, czy gminy wykorzystają szansę na rozwój, nowe dochody, inwestycje w lokalną infrastrukturę, nowe miejsca pracy oraz większą atrakcyjność dla biznesu, czy pozostaną poza tym procesem. To jednak nie tylko decyzja o rozwoju lokalnym, ale również wyraz odpowiedzialności za budowę bezpieczeństwa energetycznego i większej niezależności Polski od importowanych paliw. Warunkiem świadomego wyboru jest dostęp do rzetelnej wiedzy – opartej na faktach i doświadczeniach, a nie na dezinformacji czy próbach wywoływania społecznego lęku. Odpowiedzi dostarcza najnowszy raport Polityki Insight „Bilans dla gmin. Wpływ energetyki wiatrowej na rozwój lokalny”, pokazujący, jak inwestycje wiatrowe przekładają się na rozwój polskich gmin i wzmacniają odporność energetyczną kraju.
Choć strategiczne decyzje dotyczące kierunków rozwoju sektora energetycznego zapadają na szczeblu krajowym, to właśnie lokalne społeczności w największym stopniu odczuwają skutki zachodzących zmian i stają się miejscem realizacji nowych inwestycji w energetykę wiatrową. Dlatego powodzenie transformacji energetycznej zależy nie tylko od odpowiednich regulacji, ale także od aktywnego udziału samorządów i mieszkańców w kształtowaniu tego procesu. Najnowszy raport Polityki Insight „Bilans dla gmin. Wpływ energetyki wiatrowej na rozwój lokalny” obrazuje wymierną skalę korzyści jakie generują inwestycje wiatrowe dla gminy i jej mieszkańców.
– Energetyka wiatrowa jest dziś jednym z filarów transformacji energetycznej i ważnym elementem budowania bezpieczeństwa energetycznego całego kraju. Ten wielki i ważny proces, będący najwyższą oznaka patriotyzmu, realizowany jest w oparciu o konkretne inwestycje w setkach polskich gmin. To właśnie na poziomie lokalnym podejmuje się decyzje o realizacji takich projektów – wskazuje Paulina Hennig-Kloska, Minister Klimatu i Środowiska w słowie wstępnym do raportu.
Korzyści z wiatraków oczami samorządu
Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że raport został oparty przede wszystkim na doświadczeniach samorządów, w których inwestycje wiatrowe już funkcjonują lub są w trakcie realizacji. Autorzy świadomie oddali głos tym, którzy najlepiej znają rzeczywiste skutki takich projektów – włodarzom i przedstawicielom gmin mierzącym się zarówno z wyzwaniami, jak i korzyściami transformacji energetycznej. Wnioski są jednoznaczne: odpowiedzialnie prowadzone inwestycje wiatrowe mogą stać się jednym z najskuteczniejszych impulsów rozwojowych dla lokalnych społeczności, zapewniając gminom stabilne dochody, nowe inwestycje, rozwój infrastruktury oraz większą atrakcyjność gospodarczą. Warunkiem pełnego wykorzystania tego potencjału pozostaje jednak partnerska współpraca pomiędzy inwestorem, samorządem i mieszkańcami, oparta na dialogu, transparentności oraz wzajemnym zaufaniu.
– Dzięki dobrej współpracy z inwestorami inwestycje w farmy wiatrowe stanowią jeden z filarów naszej stabilności finansowej – wpływy z podatku od nieruchomości stanowiły w 2025 r. 11,4.proc. dochodów gminy, co pozwala na realizacje licznych inwestycji z korzyścią dla mieszkańców. Wsparcie inwestorów umożliwiło budowę i przebudowę lokalnych dróg, zakup wozów strażackich i autobusów szkolnych czy organizacje wydarzeń sportowych i kulturalnych – przekonuje Dawid Litwin, wójt gminy Potęgowo.
– Wpływy z wiatraków zwiększają niezależność finansową samorządu i ułatwiają planowanie inwestycji bez nadmiernego uzależnienia od programów dotacyjnych. Środki te mogą wspierać inicjatywy ważne dla mieszkańców, m.in. modernizacje szkół, doposażenie OSP, rozwój infrastruktury sportowej i poprawę jakości usług komunalnych. Korzyści przynosi także infrastruktura towarzysząca inwestycjom, w tym drogi dojazdowe i rozbudowa sieci elektroenergetycznej, które później służą mieszkańcom i lokalnym przedsiębiorcom – dodaje dr inż. Grzegorz Górski, wójt gminy Grajewo.
Gminy korzystają, ale nie brakuje wyzwań
Autorzy raportu nie pomijają również wyzwań, z jakimi mierzy się sektor energetyki wiatrowej. Choć poziom społecznej akceptacji dla rozwoju OZE w Polsce pozostaje wysoki, inwestycje wiatrowe wciąż stają się celem kampanii dezinformacyjnych, które podsycają społeczne obawy i prowadzą do lokalnych konfliktów. W przestrzeni publicznej od lat powracają te same narracje dotyczące rzekomego negatywnego wpływu turbin na zdrowie mieszkańców, krajobraz czy wartość nieruchomości. Raport wskazuje, że wiele z tych obaw opiera się na utrwalanych mitach, a nie na wynikach badań czy doświadczeniach samorządów. Dlatego autorzy podkreślają, że transformacja wymaga nie tylko regulacji, ale również konsekwentnego przeciwdziałania dezinformacji i kampanii edukacyjnej.
– Ogromne środki są kierowane na działania dezinformacyjne mające wzmacniać społeczne obawy i spowalniać proces budowania niezależności energetycznej. Celem tych działań jest nie tylko zatrzymanie inwestycji w OZE, lecz także utrzymanie zależności od importowanych surowców. Dlatego tak ważne jest, by o energetyce wiatrowej mówić odpowiedzialnie: językiem faktów, doświadczeń samorządów i historii lokalnych społeczności, a nie uproszczeń czy ideologicznych sporów – mówi Małgorzata Żmijewska-Kukiełka, prezes fundacji Green Transition Hub.
Inwestorzy dokładają wszelkich starań, aby proces inwestycyjny przebiegał na gruncie konsultacji z mieszkańcami oraz organizują liczne spotkania informacyjne mające wyjaśniać wszelkie pojawiające się wątpliwości. Dialog z lokalnymi społecznościami stanowi dziś jeden z kluczowych elementów realizacji projektów wiatrowych, pozwalając lepiej uwzględniać potrzeby mieszkańców oraz budować społeczną akceptację dla inwestycji. Doświadczenia wielu gmin pokazują, że otwarta komunikacja i transparentność procesu sprzyjają wzajemnemu zaufaniu oraz pozwalają skuteczniej wykorzystywać potencjał rozwojowy związany z obecnością odnawialnych źródeł energii.
Raport dostępny tutaj: https://www.politykainsight.pl/bibliotekaraportow/2345881,1,bilans-dla-gmin-wplyw-energetyki-wiatrowej-na-rozwoj-lokalny.read